نمایش منوی کناری

سنگ کلیه

۰۳/آبان/۱۳۹۳ 5,748 بازدید
سنگ کلیه

انواع سنگ کلیه

سنگ های کلسیمی : حدود ۸۰-۷۵ درصد سنگ های کلیوی را تشکیل می دهند و به طور عمده از جنس اگزلات کلسیم و با شیوع کمتر از جنس فسفات کلسیم هستند.

سنگ های شاخ گوزنی : که معمولاً در زمینه عفونت های مزمن کلیوی به وجود می آیند.

سنگ های اسید اوریکی:

سنگ های سیستئینی :

 در گفت و گو با متخصص کلیه و مجاری ادراری بیوطب بخوانید :

عوامل زمینه ساز سنگ کلیه :

کمی تحرّک : به ویژه در بی حرکتی های شدید مثل بیماران بستری، بیماران دچار ضایعات نخاعی و … باعث افزایش برداشت کلسیم از استخوان ها می شود.

این مسأله از سویی باعث تحلیل تدریجی استخوان ها و بروز پوکی استخوان می شود و از سوی دیگر، کلسیم اضافه ای که به این ترتیب وارد خون می شود، سطح کلسیم ادرار را افزایش داده زمینه را برای تشکیل سنگ های کلیوی فراهم می کند.

مشکلات تغذیه ای:

مصرف غذاهایی که دفع ادراری اگزلات را زیاد می کنند : آجیل های بوداده، انواع شکلات، چای، نوشابه های کولا، اسفناج، بادام زمینی و ….

مصرف زیاد نمک: که باعث افزایش دفع ادراری کلسیم می شود.

مصرف زیاد پروتئین های حیوانی(انواع گوشت، لبنیات و تخم مرغ) : این موادّ غذایی، دفع کلسیم، اگزلات و اسید اوریک را افزایش می دهند و احتمال تشکیل هر دو نوع سنگ کلسیمی و اسید اوریکی را زیاد می کنند.

مصرف کم فیبر : یا به زبان ساده همان غذاهای گیاهی، چرا که مصرف زیاد میوه و سبزیجات، کاهش خطر تشکیل سنگ های کلیوی را به دنبال دارد.

کم شدن حجم ادرار : به دلیل فعّالیت های سنگین و تعریق زیاد، روزه داری و ….

مصرف الکل : که در ادمه توضیح مبسوطی در مورد آن خواهیم داد.

یبوست : که بدون تردید از مهمترین دلایل شیوع سنگ های کلیوی است که متأسّفانه تقریباً هیچ گاه به آن توجّهی نمی شود.

عفونت های مزمن کلیوی : که چنان که گفتیم زمینه را برای تشکیل سنگ های شاخ گوزنی فراهم می آورند.

سایر علل : مثل پرکاری تیروئید، بعضی بیماری های نادر ژنتیکی و ….

علایم سنگ های کلیوی :

بیماران مبتلا به سنگ هاى کلیه معمولاً با دوره هاى درد شدید، پیچشى و متناوب که هر چند دقیقه یک بار مى گیرد و ول مى کند، مراجعه مى کنند.

درد معمولاً ابتدا در ناحیه پهلوها و پشت، درست پایین دنده ها، ظاهر مى شود که به تدریج به کشاله ران و ناحیه تناسلى انتشار مى یابد و با دفع سنگ، درد بیمار متوقف مى شود.

بیماران به دلیل فعالیت دستگاه عصبى خودمختار (سمپاتیک) پوست سرد، تعریق و حالت تهوع دارند.

اکثر بیماران خون در ادرار دارند که ممکن است میکروسکوپى باشد و تنها با آزمایش ادرار مشخص شود یا کاملاً ادرار، کدر یا تیره به نظر آید.

این علایم به دلیل ایجاد انسداد در مسیر خروج ادرار به وجود می آیند.

بنابراین تا وقتی که سنگ، مسیر ادراری را به طور نسبی یا کامل دچار انسداد نکند، می تواند بدون علامت باشد و این به آن معناست که ممکن است بسیاری از ما سنگ کلیه داشته باشیم ولی از آن بی خبر باشیم.

همچنین ممکن است سنگ های کلیوی به صورت دوره ای به وجود بیایند، حلّ و دفع شوند و سنگ های جدیدی تشکیل شوند بدون آنکه شخص از آنها اطّلاعی داشته باشد.

در این گونه موارد شخص ممکن است گهگاه احساس سنگینی، گزگز یا دردهای خفیف کلیوی داشته باشد.

شیوع :

بیشترین شیوع سنگ کلیه در گروه سنى ۱۸ تا ۴۵ سال دیده مى شود.

معمولاً بزرگسالان بالاى ۳۰ سال از هر دو جنس (زن و مرد) مبتلا مى شوند اما  شیوع سنگ کلیه در مردان ۵ تا ۱۰ برابر بالاتر است.

میزان بروز سنگ هاى کلیوى در کشورهاى توسعه یافته بیشتر است که به دلیل مصرف زیاد پروتئین همراه با رژیم غذایى کم فیبر است.

چهل درصد بیماران مبتلا به اولین حمله سنگ کلیه در عرض ۲ تا ۳ سال دچار یک حمله مجدد مى شوند و ۷۵ درصد مبتلایان نیز در عرض ۷ تا ۱۰ سال دچار عود مى شوند.

تشخیص و درمان در طبّ کلاسیک :

تشخیص سنگ کلیه عمدتاً براساس علایم بالینی، آزمایش ادرار، عکس ساده شکم یا سونوگرافی انجام می شود.

درمان هم شامل تجویز داروهایی برای کاهش درد، شل کردن عضلات حالب(برای حرکت سریعتر سنگ)، تجویز داروهای حل کننده سنگ، سنگ شکن و نهایتاً جرّاحی است.

نکته های پیشگیرانه و درمانی بر اساس رویکرد طبّ سنّتی :

اگر چه سنگ های کلیه، انواع مختلف و بالطبع روشهای گوناگونی برای پیشگیری و درمان دارند، ولی نکات ذیل را به عنوان نکاتی عمومی، ساده و قابل اجرا در ۳ بخش ذکر می کنیم.

کنترل درد : شاید برای بیماری که دچار سنگ کلیه است هیچ چیزی مهمتر از کنترل درد شدیدش نباشد، دردی که گاه به مسکّن های تزریقی مخدّر مانند مورفین نیز به خوبی پاسخ نمی دهد؛ امّا طبّ سنّتی برای این مشکل راه حل های ساده ای دارد:

بادکش گذاری: بادکش گذاری اثری فوق العاده در رفع اسپاسم عضلات حالب دارد و تقریباً بلافاصله درد را تسکین می دهد، در واقع، بادکش گذاری با شل کردن عضلات صاف حالب، درد را کاهش داده باعث تسهیل حرکت و دفع سنگ خواهد شد.

برای این کار موضع حداکثر درد را با یک روغن مناسب چرب کرده در همان ناحیه بادکش بگذارید و تا رفع کامل درد(معمولاً ۱۵-۱۰ دقیقه) آن را برندارید. طبیعی است که با این کار ممکن است پس از مدتی درد را در نقطه ای پائین تر از نقطه قبلی احساس کنید که علت آن حرکت سنگ است.

به موازات تغییر محل درد، جای بادکش ها را عوض می کنید تا وقتی که سنگ داخل مثانه شود و درد از بین برود.

اگر درد بیمار در ناحیه ای وسیع پخش است، در کلّ ناحیه درد بادکش بگذارید.

اگر درد بیمار در جاهایی مثل بیضه یا کشاله ران احساس می شود و طبیعتاً نمی توانید محلّ اصلی سنگ را پیدا کنید؛ مسیری از روی کلیه تا روی مثانه را بادکش گذاری کنید.

این مسیر از کلیه شروع می شود؛ ۲۰-۱۵ سانتی متر به سمت پایین حرکت می کند و س